fbpx

Akut Dağ Hastalığı

Akut dağ hastalığı (ADH) yüksek rakımla ilişkili en yaygın hastalık olup dağcıları, yürüyüşçüleri, kayakçıları veya herhangi bir sebep ile yüksek rakımlara ani çıkanları etkileyen bir hastalıktır. Genellikle 2500 metreden daha yüksek rakımlara 1500 metrenin altındaki rakımlardan çıkan ve alıştırma hızına ayak uyduramayan kişileri etkiler.

Akut Dağ Hastalığı Nedenleri

Akut Dağ Hastalığı Uyarı Levhası

Akut dağ hastalığı düşük hava basıncı ve yüksek rakımlardaki düşük parsiyel oksijen basıncından kaynaklanır. Yüksek irtifaya ne kadar hızlı tırmanırsanız, akut dağ hastalığına yakalanma olasılığınız da o kadar artar.

Aşağıdaki sayılan durumları taşıyorsanız akut dağ hastalığı için daha yüksek risk altındasınızdır:

  • Deniz seviyesinde veya yakınında yaşıyor ve yüksek bir rakama seyahat ediyorsanız.
  • Daha önce akut dağ hastalığını geçirmişseniz.
  • Hızlı tırmanmışsanız.
  • Yükseklik alışmaları yani iklimdirme yapmamışsanız.
    • UNUTMAYIN Kİ Alkol veya diğer maddeler iklime alışmayı engeller.
  • Kalp, sinir sistemi veya akciğerlerle ilgili tıbbi sorunlarınız varsa.

Akut Dağ Hastalığı Semptomları

Semptomlar tırmanış hızına ve kişinin kendisini ne kadar zorladığına bağlı olarak değişir, yüksek irtifaya ulaştıktan sonraki 2 saat içinde başlayabilir ve nadiren belirli bir irtifada 48 saat kaldıktan sonra başlayabilir. Semptomlar hafif ila hayatı tehdit eden aralıkta olabilir, sinir sistemini, akciğerleri, kasları ve kalbi etkileyebilir. Neyse ki çoğu durumda, semptomlar hafif seyreder.

Hafif ila orta derecede akut dağ hastalığı belirtileri şunları içerebilir:

  • Uyku güçlüğü
  • Baş dönmesi
  • Yorgunluk
    • Bazı insanlar ADH ile ilişkili acıyı akşamdan kalmaya benzer olarak tanımlar.
    • Hastalık bazen grip, tükenme veya dehidrasyon gibi viral bir hastalık ile karıştırılır.
  • Baş Ağrısı (Yüksek İrtifa Baş Ağrısı)
  • İştahsızlık
  • Bulantı veya kusma
  • Nabız hızı artışı
  • Efor ile nefes darlığı
GÖZAT  Yanıklar ve Tedavileri

Daha şiddetli akut dağ hastalığı ile ortaya çıkabilecek belirtiler şunlardır:

  • Siyanoz (dudaklar ve tırnaklarda mavi renk değişikliği)
  • Göğüs sıkışması veya tıkanıklığı
  • Bilinç bulanıklığı ve sosyal etkileşimden kendini çekme
    • Hastalık o kadar şiddetli olabilir ki, mağdur kendi temel ihtiyaçlarına katkıda bulunamayacak kadar kayıtsız kalabilir.
  • Öksürük
  • Balgamda kan gelmesi
  • Gri veya soluk ten
  • Düz bir çizgide yürüyememe

Akut Dağ Hastalığı Muayene ve Test Bulguları

Bir sağlık uzmanı sizi muayene edecek ve bir stetoskop ile göğsünüzü dinleyecektir. Bu, akciğerde ral adı verilen sesleri ortaya çıkarabilir.

Yapılacak testler şunları içerir:

  • Kan testleri
  • Beyin BT taraması
  • Göğüs röntgeni
  • Elektrokardiyogram (EKG)

Akut dağ hastalığının erken aşamalarında tedavisi daha kolaydır. Her tür dağ hastalığı için temel tedavi, mümkün olduğunca hızlı ve güvenli bir şekilde daha düşük bir irtifaya inilmesidir. Semptomlar gelişirse tırmanmaya devam edilmemelidir. Varsa etkilenen kişiye ekstra oksijen verilmelidir.

Şiddetli dağ hastalığı olan kişilerin hastaneye yatırılması gerekebilir. Hastanın daha iyi nefes almasına yardımcı olmak için asetazolamid adı verilen bir ilaç verilebilir. Bu ilaç daha sık idrara çıkmaya yol açacaktır, ilaç alınırken bol miktarda sıvı aldığınızdan emin olun ve alkolden kaçının. Bu ilaç, yüksek bir irtifaya ulaşmadan önce alındığında en iyi sonucu verir.

Akciğerlerinizde sıvı varsa (pulmoner ödem), tedavi şunları içerebilir:

  • Oksijen
  • Hava yollarını açmak için nifedipin
  • Beta agonist inhaler adı verilen bir ilaç
  • Şiddetli durumlarda mekanik ventilatör (solunum makinesi)

Taşınabilir hiperbarik odalar, yürüyüşçülerin dağdaki konumlarından hareket etmeden daha düşük irtifalarda koşulları simüle etmelerini sağlar. Kötü hava koşulları veya diğer faktörler dağa tırmanmayı imkansız hale getirirse bu cihazlar çok faydalıdır.

Akut Dağ Hastalığı Görünüm (Prognoz)

Çoğu vaka hafiftir. Yüksek rakımdan inip daha alçak bir rakıma geldiğinizde belirtiler hızla düzelir. Şiddetli vakalar, akciğer problemleri veya serebral ödem adı verilen beyin şişmesi nedeniyle ölümle sonuçlanabilir. Uzak yerlerde, acil tahliye mümkün olmayabilir veya tedavi gecikebilir. Bunun sonuç üzerinde olumsuz bir etkisi olabilir.

GÖZAT  Su Dezenfeksiyonu Nasıl Yapılır?

Hastalığın gidişatı, semptomlar başladıktan sonra iniş hızına bağlıdır. Bazı insanlar irtifaya bağlı hastalık geliştirmeye daha yatkındır ve aynı zamanda yanıt vermeyebilir.

Akut Dağ Hastalığı Olası Komplikasyonlar

Komplikasyonlar şunları içerebilir:

  • Koma
  • Akciğerlerdeki sıvı birikimi (pulmoner ödem)
  • Nöbetler, zihinsel değişiklikler veya sinir sisteminde kalıcı hasara yol açabilen beynin şişmesi (serebral ödem) ,
  • Ölüm

Daha düşük bir irtifaya döndüğünüzde kendinizi daha iyi hissetseniz bile, akut dağ hastalığı belirtileriniz varsa bir sağlık kuruluşunu arayın.

Siz veya başka bir dağcı aşağıdaki belirtilerden herhangi birine sahipse 112 acil yardım numarasını veya yerel acil durum numaranızı arayın.

Şiddetli solunum problemleri

  • Değişen uyanıklık seviyesi
  • Kan öksürme

Akut Dağ Hastalığı Ayırıcı Tanılar

Akut dağ hastalığı semptomları dehidrasyon, tükenme, bakteriyel veya viral enfeksiyon, hipotermi, karbon monoksit zehirlenmesi, migren baş ağrısı, düşük kan şekeri, geçici iskemik atak veya inme, yasadışı ilaç kullanılması veya psikiyatrik hastalıklar ile karıştırılabilir.

Akut Dağ Hastalığının Önlenmesi

Akut dağ hastalıklarını önlemenin anahtarları arasında şunlar vardır:

  • Daima temkinli şekilde tırmanış yapın.
  • Kademeli tırmanış, akut dağ hastalıklarının önlenmesinde en önemli faktördür.
    • 2.400 metreden fazla tırmanmak için her 600 metrede bir veya iki gün dinlenin.
  • Gerekirse hızla inme yeteneğine sahip olduğunuzdan emin olun.
  • Dağ hastalığının erken belirtilerini nasıl tanıyacağınızı öğrenin.
  • 3.000 metre üzerinde tırmanış yapmayı planlıyorsanız, birkaç gün boyunca yeterli oksijen taşımalısınız.
  • Hızlı tırmanmayı veya yüksek bir irtifaya tırmanmayı planlıyorsanız, doktorunuza yardımcı olabilecek ilaçları sorun.
  • Düşük kırmızı kan hücresi sayımı (anemi, kansızlık) riski altındaysanız, planlı seyahatinizin güvenli olup olmadığını doktorunuza sorun. Anemi kanınızdaki oksijen miktarını azaltır. Bu, dağ hastalığına yakalanma olasılığını artırır.
    • Ayrıca demir takviyesinin sizin için uygun olup olmadığını sorun.
  • Tırmanırken:
    • Bol miktarda sıvı için.
    • Alkol tüketmeyin.
    • Karbonhidrat bakımından zengin düzenli yemekler yiyin.
  • Kalp veya akciğer hastalığınız varsa yüksek rakımlardan kaçınmalısınız.
GÖZAT  Halatlar ve Sicimler Hakkında
Serkan Sezer
Doğaya meydan okumaması gerektiğini bilen, ona adapte olmak isteyen, bushcraft felsefesini hayatının merkezine oturtmuş bilinmeyen bir denklemin parçası. Şehir hayatında tıp doktoru, video içeriği üreticisi ve internet sitesi geliştiricisi olarak hayatına devam etmekte.