fbpx

Forum




Paylaş:
Bildirimler
Tümünü temizle

Adana Taş Köprü  

  RSS
Serkan Sezer
(@serkan)
Onurlu Üye Admin
Adana Taş Köprü

Taş Köprü, Görsel Kültür Portalı

Adana Taş Köprü dünya genelinde ün yapmış bir sanat eseridir (İtalyanca adı pietra'da Ponte, İngilizce adı: Stone Bridge). Seyhan Nehri boyunca uzanan ve 385 yılında dönemin Roma İmparatoru Hadrianus tarafından yaptırıldığı düşünülen köprünün uzunluğu 310 metredir. Köprünün yapılma amacı, antik ticaret yollarıyla Anadolu arasında bir geçiş güzergahı oluşturmaktır. 2007 yılına kadar araç trafiğine açık olan köprü aynı zamanda motorlu araç trafiğine açık en eski köprü unvanını da almıştır. Net olmamakla birlikte Adana’nın ilk köprüsü olduğu varsayılır.

Bazı kaynaklar yapıyı, MS 384'te Roma'da bir köprü inşa eden Auxentius adlı bir Roma mimarına kadar dayandırmakta. Bunun sebebini de bir süre Adana'nın Rum kilisesinin sunağı olarak kullanılan ve şimdi Adana Arkeoloji Müzesi'nin taş oymalar koleksiyonunda yer alan Yunanca bir kitaba dayandırmaktadır.

Köprünün orijinal yapımında toplam 21 göz bulunmakta ancak zamanla daralan su yolu ile bu gözlerin bir kısmı kapanmış günümüzde sadece 14 kadarı görünür şekilde yer almakta. İlk yapıldığında bugünkü genişliğinin yarısı kadar olan köprü, daha sonraki tadilat ve eklemelerle iki kat genişletilmiştir. Güçlü akıntılar ile sürekli olarak yıpranan köprü kolonları öylesine tahrip olmuş ki o dönemin halkı üzerinden geçerken bile çekinir olmuşlar. İskelet kısmının daha fazla dayanamayacağını düşünen ve büyük ölçüde yıkılmaya başlayan körünün tamamının nehre düşmesi tehlikesi baş gösterdikten sonra Roma imparatoru Justinianus tarafından ilk kez onarılmıştır. Köprüyü onarmak için ek bir kanal kazdıran ve buradan geçen suyun yönünü başka yere alan Justinianus, vakit kaybetmeden köprüyü onardı ve nehri eski yatağına geri döndürdü. 

Daha sonra yüzlerce yıllık akıntılar neticesinde tahrip olan köprü birçok defa onarıldı. Köprüye eklenen eklerin, 766 ila 810 yılları arasında Abbasi Halifesi Harun Reşit tarafından yaptırıldığı kanısı hâkim. Aynı zamanda Harun Reşit’in oğlu Halife Memnun’un da onarttığı da bilinmekte. Daha sonra Osmanlı hakimiyetine geçen bölge Osmanlı İmparatorluğu tarafından da onarıldı. Kaydı geçen en eski onarım 1713 yılında III. Ahmet Adana Şeriat mahkemesine verdiği emir ile yapıldığıdır. Envanter 505 ve 506 sayılı eserde, 1847 yılında I. Abdülmecit tarafından tadilat edildiğine dair bir kitabe yer almaktadır.

Köprü duvar tekniği ile yapılan köprü büyük ölçüde dönemin izlerini üzerinde taşır. Restorasyon dönemlerine bağlı olarak dönemin farklı işçilik ve mimari malzemelerin kullanıldığı köprü genel olarak küf, mermer ve kesme taşlar ile inşa edilmiştir. Köprünün 15 ana kemeri var olduğu biliniyor ancak bunun yanında yardımcı bacaklar da ayakta tutmasını sağlamakta. Tam ortasında geniş bir güvertesi olan köprünün takip eden bacaklarında nispeten dar geçiş yollarına sahip. Tadilat ve onarım gördüğü sırada her defasında karaya daha sıkı bir şekilde sabitlenebilmesi için bacaklar topraklarla örtülmüş. Tüm bunların yanında köprü bacakları şekil itibariyle heykeli anımsatan bir yapıdadır ve kuzey bölümünde yer alan bacakların 11.’sinde bir aslan kabartması, ay ve hilal figürleri yer alır.

Tarih boyunca Saros ve Justinyen Köprüsü gibi farklı isimler almış olan Taş Köprü, bölgede hüküm süren uygarlıkların gerek işlevsel gerekse yapısal güzelliklerinden ötürü korunmaya çalışılmıştır. Hali hazırda kullanılmaya devam eden eser, Adana’nın en büyük simgelerinden birisidir.

 

CevapAlıntı
Gönderildi : 14/10/2020 8:42 pm
Konu Etiketleri

Cevap yaz

Yazar Adı

Yazar Email Adresi

Başlık *

 
Ön izleme 0 Revizyon Kaydedildi
Paylaş:
Oy Verebilirsiniz.
[Toplam Oy: 9 Ortalama: 4.3]