fbpx

Halatlar ve Sicimler Hakkında

“Kordon” bir düğümü bağlamak için kullanabileceğiniz herhangi bir materyali açıklamak için kullanılan genel bir sözcüktür. Bu bölümde, irili ufaklı temel halatlar ve sicimlerin yapıları hakkında konuşacağız.

Temel Yapı ve Malzemeler

Hem elinizdeki ip ya da halatın yapısı hem de üretiminde kullanılan malzemeler yapabileceğiniz düğümleri sınırlayan özelliklerdir ve doğru iş için doğru ipi seçmeniz gerekir.

Hemen hemen tüm ipler ve halatlar lif adı verilen temel yapılardan oluşur. Bu liflerin nasıl büküldüğü ya da örüldüğü bir kordonun yapısını oluşturur.

Bu yapı, elinizdeki kordonun aşınma direncini, esneme özelliğini, görünümünü ve fiyatını etkileyebilir.

Bükülmüş Halatlar

En temel halat yapılarından birisi bükülmüş iptir. Halatı oluşturmak için kullanılan büküm ipi, uzun bir süre halat yapmanın en yaygın yolu olarak kullanıldı.

Bugün için bile elinizde bir makine yok ise ipleri bükmek sağlam bir halat oluşturmanın en kolay yoludur.

halatlar

Yaygın olarak bir halat, üç iplikçiğin bükülmesi ile oluşturulmuş üç ayrı ipten oluşur.

Üç telli bir ip yapmak için, iplikçikler saat yönünde bükülür ve iplikler ortaya çıkar. Sonrasında ipler saatin tersi yönde birleştirilerek halat ortaya çıkar.

Her seviyede büküm yönünü değiştirerek yapılan ipler ve halatlar “döşenmiş” olarak adlandırılır. Bunun kullanılma sebebi de ipin çözülme eğilimini ortadan kaldırmasıdır.

Örgülü Halatlar

Yakın zamanda, modern makine ve sentetik malzemenin kullanımı, bükülmüş halatların sınırlarının ötesine geçmemize yardımcı oldu. İp yapım makineleri artık birçok dekoratif desende gelen örgülü ipleri ve halatları dokuyabiliyor, bunlar sıkıca dokunuyor ve bükülmüş iplerin yaptığının aksine kolayca çözülmüyor.

GÖZAT  Bushcraft Okulu Konteyner Ev Projesi (2. Bölüm)

Örgü Üzerine Örgü Halatları

Bu yapı genellikle daha pahalı iplerde kullanılır ve mükemmel düğüm tutma kalitesi ve yelken vincinin yüzeyini tutmasına yardımcı olacak şekilde düzleşmesi nedeniyle yelkenli gemilerde arma yapmak için tercih edilir.

halatlar
Örgü üzerine örgü halatı

Bükülmüş halatların ve diğer birçok örgülü halatın aksine, örgü yapısı dışarıdan bir kılıfla korunan bir çekirdeğe sahiptir. Çekirdeğin korunması arzu edilse de bazen olası hasarın tespit edilmesi zor bir hale gelebilir.

Üreticilerin tercihine göre dış kılıf ve iç çekirdek farklı yapılardan oluşabildiği gibi koruyucu kılıf UV ışıklara ve aşınmaya karşı daha dayanıklı hale de getirilebilir.

Düz Örgü Halatları

8, 10 ve hatta 16 tel birbirine bağlanarak, dolgulu ve yuvarlak bir halat oluşumu ile sonlanabilir. Bu tür halatlarda, her iplik hem yüzey boyunca hem de halatın merkezinden geçer.

Doğal Halatlar

Halatlar, tarihin kaydedilmesinden bu yana doğal liflerden yapılmıştır ve hala modern üretimde bir yeri vardır. Doğal halatların lifleri kısmen bitki selülozu olup sertliği ve sınırlı uzunlukları, doğal iplere biraz sert ve bulanık bir görünüm ve his verir.

Bitki kökenlerinden dolayı, doğal lif halatları küf ve çürümeye duyarlıdır ve kuru bir yerde muhafaza edilmelidir. Ayrıca yağlar, asitler ve diğer solventlerden zarar görebilirler. Bazı halatlar bu ajanlara daha az duyarlı olmaları için kimyasal katkı maddeleri ile güçlendirilmiştir.

Doğal halatlar düğümleme işlemlerinde iyidir. Genellikle ucuz ve doğal görünümlerinden dolayı sık kullanılırlar. Neredeyse her zaman bükümlü ip şeklindedirler, çünkü lifleri gruplandırmanın tek yolu budur. Bunun bir istisnası, iplik boyutunda bükülecek ve dokunabilecek kadar ince bir yapıya sahip olan pamuk veya ipekdir.

Sentetik Halatlar

Yirminci yüzyılın ikinci yarısı kimyayı ip üretimine ve beraberinde çok çeşitli sentetik ip malzemeleri üretimine zorlamıştır. Sentetik yapıdaki lifler istenen uzunlukta üretilir ve çeşitli formüllerde uzun zincirli moleküllerden yapılır.

GÖZAT  Bushcraft Başlangıç Rehberi

Çoğu sentetik halat, eşit boyutlu doğal elyaf halatlardan en az iki kat daha güçlüdür.

Sentetik ipleri kullanmanın bir başka avantajı, çürük ve mantarların bir problem olmamasıdır, bu nedenle iplerin depolanması için tamamen kuru olmaları gerekmez.

Ancak sentetik ipler iyi işlense ve düğümlense de, sentetik kordonun genel kayması düğüm tutmada daha az güvenlik sağlar ayrıca sentetik halatlar, güneş ışığından kaynaklanan bozulmaya doğal elyaf malzemelerden daha hassastır ve bunu hafifletmek için bazen kimyasal olarak işlem görmeleri gerekir.

Ayrıca, kimyasal yapıları nedeniyle, çoğu sentetik halat ısı etkisi ile erir ve hatta bir yük altında sürtünmeden bile etkilenebilir.

Bazı insanlar bir halatların uçlarının yıpranmasını önlemek için çakmakla eritmeyi sever. Bu, aynı zamanda, doğal liflerin yanıp kömürleşmesi ancak erimemesi ile sentetik halatlardan ayırımında kullanılabilir.

Serkan Sezer
Doğaya meydan okumaması gerektiğini bilen, ona adapte olmak isteyen, bushcraft felsefesini hayatının merkezine oturtmuş bilinmeyen bir denklemin parçası. Şehir hayatında tıp doktoru, video içeriği üreticisi ve internet sitesi geliştiricisi olarak hayatına devam etmekte.