fbpx

Hayati Bulgular Nasıl Okunur?

Bir hastanın hayati (vital) belirtilerini okumak, yeterli tıbbi yardımın sağlanması için atabileceğiniz ilk doğru adımdır. Bu makalemizde, bir hastayı daha iyi tedavi etmemize yardımcı olmak için hayati belirtileri nasıl okuyabileceğimizi ve bunların bize hangi bilgileri sağlayabileceklerini tartışacağız. İyi okumalar.

Birçok insan “sfingomanometre” demekte zorlanıyor. Eğer onlardan biriyseniz, kendinizi kötü hissetmeyin. Kan basıncı kafının teknik adının tansiyon aleti olduğunu bilmeden önce uzun süredir kullanıyordum.

Hayati Belirtilerin Nasıl Okunacağını Anlama

Ciddi şekilde hasta veya yaralı olan birisinin sağlık durumu hakkında bilgi sahibi olabileceğimiz dört bulgu vardır. Hayati belirtiler olarak adlandırılan bu belirtiler; nabız, solunum sayısı, kan basıncı ve vücut sıcaklığıdır. Bir adet manuel saat ile üç yaşamsal belirti ölçülebilir, ancak kan basıncı için tansiyon aleti ve stetoskop gereklidir.

vital bulgular hayati belirtiler manuel tansiyon aleti
Manuel Tansiyon Aleti

Kan basıncı manşeti çok basit bir cihazdır. İki lastik (veya kauçuk) tüp takılı, kumaş kaplı bir hava kesesinden oluşur. Bir lastik tüp pompaya bağlanır. Pompa, kafı şişirirken kapalı ve söndürürken açılmış basit bir kelebek vidalı valfe sahiptir.

Bir göstergeye ikinci bir tüp bağlanır. Göstergede genellikle 10 mmHg aralıklarla bölünmüş 20 ila 300 mm Hg arasında kalibre edilmiş bir kadran bulunur. Manşet bağlandığı bölgedeki atardamardan kan akışını geçici olarak kapatır.

Tansiyon Aleti Kullanma

Koldan Tansiyon Ölçümü

Normalde dirseğin her iki kolunun iç merkezinde cildin yüzeyine yakın bir yerde bulunan brakiyal arterin (kol atardamarı) üzerine bir kan basıncı manşeti ve stetoskop yerleştirilerek kan basıncı okuması alınır. Bu arter tansiyon ölçümü için uygundur ve kolayca erişilebilir.

Kolluk, kolun etrafına dirseğin yaklaşık bir kaç cm üzerine sarılır (kolluğu yerinde tutmak için genellikle kanca ve halka sabitleme kullanılır). Kauçuk pompanın üzerindeki valf kapalıdır ve pompa manşeti şişirmek için sıkılır. Kaftaki basınç arterin en yüksek basıncını aştığında, arter kapanır ve aşağı doğru kan akmaz.

 Ölçüm cihazınızdaki göstergeyi izleyerek manşet basıncının en yüksek kan basıncını ne zaman aştığını anlayabilirsiniz. Kafı şişirdiğinizde, göstergedeki iğnenin sektiğini fark edeceksiniz. Bu, kaftaki en yüksek kan basıncını kapatmak için hala yeterli basınç olmadığını gösterir.

Sıçrama, kalbin, manşetinizden gelen basınçtan daha yüksek bir basınçta kan pompalaması nedeniyle oluşur. Pompalamaya devam edin. Kaf basıncı kan basıncından daha yüksek olduğunda, arterden kan akmadığından sıçrama durur. Genellikle, manşet içindeki basınç yaklaşık 150 ila 200 mm Hg kan basıncını aşacaktır. Şimdi bir stetoskopa ihtiyacınız olacak.

Steteskop Kullanma

Stetoskop bir tıbbi dinleme cihazıdır. Akciğer sesleri gibi diğer şeyleri dinlemek için kullanışlıdır, ancak kullanımını anlatmayı sadece tansiyon ölçümü ile sınırlayacağız.

Steteskop ve Bölümleri

Stetoskop, içi boş kauçuk borudan sadece iki parçadır. İki tüp bir ucunda dairesel bir metal mahfaza içinde birleştirilir. Bu diyafram, kan basıncını ölçerken brakiyal arterin üzerine yerleştirilir. Büyük veya küçük diyafram arasında seçim yapmak için muhafazayı döndürmeniz yeterlidir.

GÖZAT  Yürüyüş ve Kamp Hijyeni Rehberi

Stetoskopun karşı ucuna kulaklıklar vardır. İki kavisli metal boru, her iki kulaklığı da kulağınıza yerleştirmek için ellerinizi orada tutmak zorunda kalmadan takabilmeniz için yeterli yay gerilimi sağlar. Plastik veya kauçuk yedek kulaklıklar ve yedek diyaframlar da setinize dahildir.

Solunum Sayısını Ölçmek

Hayati belirtileri kontrol etmek için, dakikada kaç kez nefes alıp verdiğini sayarak yaralının solunum sayısını ölçün. Genellikle, bir yetişkin dakikada 12 ila 20 kez nefes alır.

Hastanın Vücut Sıcaklığını Ölçme

Vücut sıcaklığı 36.5 – 37 ° C arasında olmalıdır, ancak termometre yoksa sadece elinizi kurbanın alnına yerleştirin ve aşırı sıcak veya soğuk olup olmadığını hissetmeye çalışın.

Solunum veya nabzı tespit edemezseniz, ABC’lerinizi (Airway – Hava Yolu, Breath – Solunum, Circulation – Dolaşım) kontrol edin ve CPR (KardiyoPulmoner Resüsitasyon) yapmaya hazır olun.

Nabız

Birkaç nabız noktasından herhangi birine, genellikle boynun her iki tarafındaki karotid artere veya bilekte radyal nabız üzerine parmağınızı yerleştirerek nabzı (dadikadaki kalp atım sayısnı) ölçün. Saatinize 15 saniye bakarak atım sayısını sayın ve dakikada atım elde etmek için dört ile çarpın. Normal yetişkinlerde nabız dakikada 60 ila 80 atım arasında olmalıdır.

Kan basıncı dolaşımdaki kanın arter duvarlarına uyguladığı kuvvettir. Kalp kası, vücudunuzun tüm organlarına oksijenle doymuş bir kan akışı göndermek için kasılır. Daha sonra kalp daha fazla kanla dolabilmek için bir anlığına rahatlar. Sonra tekrar sıkar ve bir kan akışı daha gönderir.

Kalbin bu ritmik hareketi, boyun arteri veya bilek arteri üzerine bir parmak yerleştirerek ve dakikada atımları ölçerek kalbin atımlarını hissetmemizi ve saymamızı sağlar. Nabız hızı sayabilmek sadece kan basıncının olduğunu söyler, ancak basıncın sabit olup olmadığını veya yükselip yükselmediğini söylemez. Bunu ölçebilmek için manşete ve stetoskopa ihtiyacınız var.

Hepimiz öleceğiz. Kanserle uzun bir maçta olduğu gibi yavaş ve beklenen veya çok hızlı ve beklenmedik olabilir, ancak, süreç aynı olacaktır. Bunu hayattan ölüme kadar bir otoyolda yolculuk olarak düşünün. Neyse ki, belirtileri ve semptomları tanıyorsanız, bu yolculuk herhangi bir noktada yavaşlatılabilir.

Kan Basıncı

 
Kan basıncındaki değişiklikleri ölçebilmek, kurbanınızın ne kadar yol kat ettiği için hayati bir göstergedir. İlk olarak, kurban iletişim yeteneğini kaybeder. Çevrelerinin daha az farkına varırlar ve kendilerini ifade etmeye çalışmazlar. Daha sonra kurban bilincini kaybeder. Çevrelerinden tamamen habersizdirler ve uyandırılamazlar. Kurban bilinçaltına daha derine inince, kaslar gevşer ve dil boğazın arkasına düşerek hava yolu tıkanıklığına neden olur. Bir iki dakika içinde, kurbanda solunum durması geçirir. Bunu takip eden bir iki dakika içinde kalp durur, çünkü kalp akciğerlerden oksijen gelmeden çalışamaz. Mağdur şimdi kalp durması içindedir. Klinik ölüm noktası budur.

GÖZAT  Hipotermi ve Soğuk Yanığı

Tüm hayati organlar şimdi kan ve oksijen için açlık çekiyor ve en savunmasız organ beyindir. Beyin hücreleri ölmeye başlar ve çok kısa bir süre içinde (4-6 dakika), biyolojik ölüme veya organizmanın tamamen ölümüne neden olacak kadar hücre ölür.

Birçok şey yaralanmaya neden olur, ancak çok azı hemen hayatı tehdit eder. Hayata yönelik dört ana tehdit şunlardır:

  • Tıkalı bir hava yolu,
  • Solunum durması,
  • Kalp durması,
  • Şiddetli kanama.


Kurbanınız bilinçsizse, tüm önemli ABC’leri unutmayın. Hava Yolunu, Solunum ve Kan Dolaşımını kontrol edin ve varsa kanamayı kontrol edin. Artık yüksek ve düşük kan basıncını ölçmeye hazırsınız.

Kalp kasıldığında, basınç artar ve rahatladığında basınç anlık olarak düşer. Bu sıkma / daralma döngüsü (saniyede bir kereden biraz daha hızlı) nedeniyle tüm kan hacmi, biraz sarsıntılı bir şekilde dakikada yaklaşık bir kez dolaşır. Kan basıncının en yüksek noktasına “sistol (büyük tansiyon)”, en düşük noktasına “diyastol (küçük tansiyon)” denir. Sistol ve diyastolü duymanızı sağlayan manşet ve stetoskoptur.

Kan Basıncını Ölçmek

Şişirilebilir manşeti, manşetin alt kenarı dirseğin yaklaşık 2 cm üzerinde olacak şekilde kurbanın üst kolunun etrafına sarın. Kaftaki ok brakiyal arter üzerinde ortalanmalıdır. Stetoskopunuzun diyaframını brakiyal arterin üzerine yerleştirin ve titreşimleri bitirin. Pompanın üzerindeki vanayı kapatın ve arterdeki en yüksek basıncı kapatmak için kafı hızla yeterli basınca şişirin.

Basınç göstergesindeki iğne, genellikle yaklaşık 150 ila 200 mm Hg olan her nabız atışı ile sıçramayı durduracaktır. Stetoskop hala brakiyal arter üzerinde yer alırken, ampul üzerindeki valfi kullanarak manşetteki basıncı yavaşça serbest bırakın. Gözlerinizi o göstergede tutun!

Basıncı yavaşça serbest bırakın. Kaftaki basınç düştükçe, bir noktada, en yüksek arteriyel basınç yine kaf basıncına eşit olacaktır. Bu noktada, kan akmaya devam ederken stetoskopunuzdan bir dizi uğultu başlangıcını duyacaksınız.

Sesin geldiği ilk nokta sistolik (büyük tansiyon) kan basıncı (büyük tansiyon) dır. Manometre üzerindeki göstergeyi okumaya dikkat edin. Bu iki ölçümden ilki.

Kaftan daha fazla baskı uygularken dikkatle dinlemeye devam edin. Göstergeyi izlemeye devam edin. Yakında ritmik darbeler çok azalacak veya tamamen kaybolacaktır. Kafınızdaki basınç, arterdeki en düşük basıncın altına düştü. İğnenin göstergedeki konumunu not edin. İkinci ve son okumanız için düşük noktayı veya diyastolik basıncı okudunuz. Kafı tamamen söndürün, ancak her seferinde kafı tekrar takmanıza gerek kalmadan kan basıncını sık aralıklarla tekrar kontrol edebilmeniz için kol üzerinde yerinde bırakmak isteyebilirsiniz.

Kan Basıncını Okumak

Kan basıncı, diyastolik basıncın üzerine yerleştirilen sistolik basınç ile bir fraksiyon olarak ifade edilir. Stetoskopunuzdan sesleri ilk duymaya başladığınız basınç sistolik basınç (büyük tansiyon) ve sesleri duymanın kaybolduğu basınç diyastolik basınç (küçük tansiyon)tır. Bu iki kısım 120 mmHg ve 80 mmHg basınçlarda gerçekleşmişse “120/80” olarak yazılacak ve “80 üzeri 120” olarak ifade edilecektir.

Bu çok önemli bir konu. Tek başına kan basıncı okuması çok yararlı değildir, özellikle de kurbanınızın normal kan basıncının ne olduğunu bilmiyorsanız. Zaman içinde ölçülen, kan basıncındaki değişikliklerin gidişatı ise çok önemlidir. Sık okumalar yapın ve bunları okuduğunuz saat ile birlikte not alın. Onları hatırlamaya çalışmayın.

GÖZAT  Kampta Regl Olmak

Birçoğunuz daha önce kritik durumdaydınız ve hiç şüphesiz beş dakikanın nasıl bir saat gibi görünebileceğini biliyorsunuz. Küçük bir not defterini ve kalemi kan basıncı kafınızla birlikte gelen çantada saklayın (Kalem, çünkü ihtiyaç duyduğunuzda donmaz, erimez veya tıkanmaz).

20 dakikalık bir süre içinde üç okuma yapar ve 120/80, 119/82 ve 121/78 alırsanız endişelenmenize gerek yoktur. 20 dakika boyunca art arda üç okuma yaparsanız ve 120/80, sonra 100/75 alırsanız ve son okumanız 90/65 ise, kan basıncında radikal bir düşüşle karşılaşırsınız. Kurban muhtemelen şok geçiriyor ve hemen yardıma ihtiyacı vardır.

Kan basıncında gözle görülür değişiklikler gösteren bir kurbanınız varsa hemen yardım alın. 112 acil çağrı numarasını arayın ve en kısa sürede mağdur için yardım alın. Çok yetenekli değilseniz, yanınızda çok fazla ekipmana sahip değilseniz ve inanılmaz derecede şanslı değilseniz, şoktaki bir hasta için kendi başınıza yapabileceğiniz çok az şey vardır.

Hayatta kalma veya ailenizin kazayla hayatta kalma tehdidiyle karşılaşma ihtimaliniz diğer araçlardan daha yüksektir. İlk yardım çantanızda bir tansiyon aleti bulunması, hayati belirtileri ölçmek için nasıl kullanılacağı bilgisiyle birleştiğinde, her birimizin bilmesi gereken temel becerilerin bir parçasıdır.

Bu ürünler herhangi bir medikalden ya da eczaneden kolayca temin edilebilir. Her biri sadece birkaç yüz gram ağırlığındadır, çantanızda çok az yer kaplar ve şaşırtıcı derecede sağlamdırlar. Piyasada birçok ince elektronik manşet var, ancak sahada kullanım için uygun değillerdir. Isıya, toza, neme karşı savunmasızdırlar ve bir güç kaynağı gerektirirler.

Son Sözler

Yaşamsal belirtileri kontrol ederken aşağıdakileri hatırlamak önemlidir, çünkü bu bilgiler uygun tıbbi bakımın sağlanmasında değerli faydalar sunabilir.

Normal Hayati Belirtiler;

  • Nabız
    • Yetişkin; 60 – 100 / dakika
    • Çocuklar; 80 – 160 / dakika
    • Bebekler; 120 – 160 / dakika
  • Solunum
    • Yetişkinler; 12 – 20 / dakika
    • Çocuklar; 18 – 26 / dakika
    • Bebekler; 25 – 36 / dakika
  • Vücut Sıcaklığı
    • 36.5 – 37 C
  • Kan Basıncı
    • Yetişkin Erkekler;
      • Sistol; 100 mmHg + Yaş (150 mmHg’ya kadar)
      • Diyastol; 80 mmHg
    • Yetişkin Kadınlar;
      • Aynı yaştaki erkeklere göre 10 mmHg daha düşük

Makalemizi okuduğunuz için teşekkür ederiz. Bushcraft Okulu’na yardımcı olabilmek ve içeriklerimizin artarak devam edebilmesi için bizi FacebookTwitter ve İnstagram üzerinde takip edebilir, Telegram kanalımıza abone olabilirsiniz. Takipçilerimizi seviyoruz ve onlara kendilerini daha özel hissetmelerini sağlıyoruz. Ve ayrıca, bu gönderiyi sosyal medya kanallarında arkadaşlarınızla paylaşarak onların bilgilerini de arttırabilirsiniz.

Konuya dahil olmak ve soru sormak için aşağıdaki yorumlar kısmına bir not bırakabilirsiniz. Misyonumuz, insanların en iyiye en iyi şekilde hazırlanmalarına yardımcı olmaktır.

Oy Verebilirsiniz.
[Toplam Oy: 1 Ortalama: 5]
Serkan Sezer
Doğaya meydan okumaması gerektiğini bilen, ona adapte olmak isteyen, bushcraft felsefesini hayatının merkezine oturtmuş bilinmeyen bir denklemin parçası. Şehir hayatında tıp doktoru, video içeriği üreticisi ve internet sitesi geliştiricisi olarak hayatına devam etmekte.