fbpx

Ihlamur Ağacı (Tilia) Özellikleri ve Bilgileri

Ihlamur ağacı dünyada 40 farklı türde yetişebilen, ebegümecigiller familyasına ait hoş kokulu bir ağaç türüdür. Bazı türleri 1000 yaşına kadar yaşayabilir. Ilıman ve yarı tropik iklimleri sevdiği için ülkemizde sahil şeridi boyunca kolayca yetişebilmektedir. Heybetli ağaçlardan olup yapısı gereği iyi bir bakım sağlanması durumunda 30 metreye kadar boy atabilmektedir. Sarımsı çiçekleri ile etrafa hoş koku yayan bir ağaç cinsidir. Haziran ve Temmuz aylarında kurutularak, çay olarak tüketilmektedir. Çiçek verdiği dönemlerde, güneşli bir zamanda çiçeklerinin toplanması, çiçeklenmesini arttırmaktadır.

Ihlamur Ağacı

Dişi ıhlamurların gençken gövde renginde kırmızılıklar oluşurken, erkek ıhlamurların ise gövde rengi yeşil olmaktadır diye söylenti vardır. Fakat Ihlamur ağacının erkeği ya da dişisi yoktur. Çiçek açan ıhlamura dişi açmayana erkek denmektedir. Erkek denen çiçek açmayan türleri ormanlık alanlarda bulunmaktadır.

Ihlamur Ağacı Hikayesi

İsterseniz ağacın yapısı ve özellikleri konusuna girmeden önce yıllar boyunca nesilden nesile aktarılan Baukis ve Philemon’un hikayesinden bahsedelim.

Baukis ve Philemon efsanesi
Baukis ve Philemon

Yıllar önce Anadolu’da Bergama Krallığında Baukis ve Philemon isimli yaşlı iki sevgili varmış. İnsanların zenginlik nedeni ile gönül kapılarının kapandığı bir şehirde yaşıyorlarmış. Baukis küçük tarlalarında yetiştirdiği sebzeleri Philemon’un ormandan kestiği odunların ateşinde pişirir, karınlarını doyururlarmış. Birgün tanrı Zeus, oğlu Hermes’i yanına alıp şehir halkının artık tapınaklara neden gelmediklerini görmek istemişler. İki yoksul şeklinde şehirdeki tüm kapıları çalmalarına rağmen çoğu açılmamış, açılanların ise kapanması bir olmuş. En son Baukis ve Philemon’un küçük kulubelerine yolları düşümüş, burada misafir olarak ağırlanmışlar. Zeus bir süre sonra çiftin ellerinden tutarak ormana götürmüş, bir süre sonra arkalarına baktıklarında ise şehrin sular altında kaldığını, kendi kulubelerinin ise mermerden bir tapınağa döndüğünü görmüşler. Zeus tanrılardan dileklerinin ne olduğunu sorunca birbilerinden ayrılmamayı, birbirlerinin ölümlerini görmek istemediklerini söylemişler. Çift bir anda yere sanki daha sağlam bastıklarını hissetmiş, yere kök vermeye başlamışlar, birbirlerine son defa insan olarak baktıktan sonra ise sarılmışlar. Philemon bir çınar ağacına, Baukis ise ıhlamur ağacına dönüşmüş.

GÖZAT  Magnezyum Çubuğu ve Kullanımı...

Ihlamur Ağacının Yetiştiği Yerler

Ihlamur ağacı nerede yetişir? Ilıman iklimi ve güneşi seven bir ağaç olduğu için, ağaç, ağaççık ya da nadiren çalı şekillerinde,

  • Doğu Karadeniz,
  • Batı Karadeniz,
  • Marmara,
  • Ege sahil şeridinde ve
  • Antalya çevresinde yetişir.

Ihlamur Ağacının Yapısı

Ihlamur ağacının çok sayıda türü mevcuttur. Yaz ıhlamuru, kış ıhlamuru, gümüş olan ve Kafkasya ıhlamuru yaygın olanlarıdır. Olgun odunlu ağaçlar grubundandır. Dış odunu geniştir. Dağınık gözeneklidir. Yıl halkaları bütün kesitlerde belirsiz görüntü verir. İç odun ile dış odunun rengi birbirine benzer.

Ihlamur Ağacı Rengi

Yetiştiği bölgeye göre renk farklılıkları göstermektedir. Bazı türleri sarımsı, bazıları pembe renklidir.

Ihlamur Ağacı Özellikleri

Ihlamur ağacı için ideal dikim zamanı ilkbahar ve sonhabar aylarıdır. Her ağaç gibi dikildikten sonra yeterli bakımı ve sulaması yapılırsa yavaş büyüme gösteren ıhlamur ağacı yaklaşık 5 -10 yıllık bir süreç içerisinde olgunluğa ulaşacak ve çiçeklenme gösterecektir.

Ihlamur ağacı yaprak ve çiçek yapısı
Ihlamur Ağacı Yaprağı ve Çiçeği

Yumuşak sınıf ağaçlar arasında yer alır. 5 ila 10 cm uzunluğundaki almaşık yapılı yaprakları kış aylarında dökülürken bahar aylarında yeniden yeşillenir. Toplama zamanı genellikle yaşadığı coğrafyaya ve iklime göre değişiklikler göstermekle birlikte ülkemizde çoğu bölgede Haziran ayıdır.

İhlamur agaci genel itibari ile esnek, sıkı ve ince bir yapıya sahiptir. Gölgesi ve kendisine has güzel kokusu ile peyzajide kullanılır.

Çok derinlere ulaşan kazık yapıdaki kökleri kireçli topraklarda yetişmeyi sever ve toprak kaymalarını engeller. Tuzlu topraklarda yeterli gelişimi gösteremezler. Toprak konusundaki hassasiyeti nedeni ile bakımı zor bir ağaçtır. Ağaç kuruma aşamasında fazla çeker ve sehim yapar. Fiziki etkenlere dayanıklı değildir. Genellikle dayanıklı yapısı nedeni ile hastalanma gelişmemekle birlikte en sık külleme hastalığına yakalanırlar. Sonbahar aylarında tohumları olgunlaşır.

İşlenmesi çok kolay bir ağaçtır. Özellikle Kuksa yapımında yeni başlayanların tercih ettiği bir cinstir.

GÖZAT  Su Dezenfeksiyonu Nasıl Yapılır?

Daldırma yöntemi ve tohum vasıtası ile üretilebilir. Tohumlandırma yöntemi kullanılacak ise tohumların üzerine bıçak ile çizik atılmalıdır. Fidan dikiminde 5 metreye 5 metre arlıkla dikim yapılması önerilir.

Ağırlığı

Hava kurusu ağırlığı yani özgül ağırlığı yaklaşık 0.40 gr/cm3 tür.

Piyasada Bulunuşu

Piyasada kalas hali ile satılmaktadır. Ölçülerinde bir standart bulunmamaktadır, tomruk ölçüsüne göre değişiklik göstermektedir.

Ihlamur Ağacı
Ihlamur Kalaslar.

Ihlamur Ağacının Faydaları ve Kullanım Alanları

Ihlamur ağacı güzel görünümü, meyvesi ve çiçeği ile peyzaj ve tıbbi alanlarda kullanılmakla birlikte ahşap olarak da bir çok sanayi kolunda kullanılmaktadır. Olgun ve kullanışlı yapısı ile kontraplak imalatında kaplama malzemesi olarak kullanılır. Ayrıca Duralit imalatında, kibrit, ayakkabı kalıplarında, maket uygulamalarında, modelleme uygulamalarında ve oymacılık sanatlarında kullanılır.

Sitemizin konusu gereği, Bushcraft alanında kuksa uygulamalarında sıklıkla tercih edilen bir ağaç türüdür. Yumuşak dokuya sahip olduğu için oyulması ve işlenmesi gayet kolaydır. Kuksa yapımına yeni başlayan arkadaşların bu işten keyif almaları için tercih etmeleri gereken bir ağaç türüdür. Ihlamur ağacının damar izleri belirgin değildir.  

Ihlamur Ağacı Türleri / Çeşitleri

Ihlamur ağacı latince olarak Tilia ismi ile anılır.

  • Tilia americana – Amerikan ıhlamuru
  • Tilia amurensis – Amur ıhlamuru
  • Tilia begoniifolia
  • Tilia caroliniana – Carolina Ihlamuru
  • Tilia chinensis – Çin ıhlamuru
  • Tilia chingiana
  • Tilia cordata – Küçük yapraklı ıhlamur
    • Bakımı kolaydır,
    • Ülkemizde koruma altına alınan türlerdendir.
  • Tilia dasystyla
  • Tilia henryana – Henry ıhlamuru
  • Tilia heterophylla – Ak ıhlamur
  • Tilia insularis
  • Tilia intonsa
  • Tilia japonica – Japon ıhlamuru
  • Tilia kiusiana
  • Tilia mandshurica – Mançurya ıhlamuru
  • Tilia maximowicziana
  • Tilia mexicana – Meksika ıhlamuru
  • Tilia miqueliana
  • Tilia mongolica – Moğolistan ıhlamuru
  • Tilia nobilis
  • Tilia occidentalis – Batı ıhlamuru
  • Tilia oliveri – Oliver ıhlamuru
  • Tilia paucicostata
  • Tilia x petiolaris – Ağlayan ak ıhlamur
  • Tilia tuan
GÖZAT  Biyolojik Sınıflandırma ve Adlandırma

Ihlamur Ağacı

Kırka yakın çeşidi bulunan, sarımsı çiçekli, hoş kokulu bir ağaç olup çiçekleri kurutularak çay olarak tüketilebilir.

Ihlamur Çayı

Ihlamur Tilia olarak tanınan ıhlamur ağacından elde edilmekte olup geleneksel olarak soğuk algınlığının tedavisinde kullanılır. Hemen hemen herkes kış aylarında bir defa da olsa ıhlamur çayı demlemiştir. Ek olarak sinirleri yatıştırmak ve kaygı giderici olarak kullanılmaktadır.

Erkek Ihlamur Ağacı Çiçek Açar Mı?

Erkek ıhlamur ağaçları çiçek açmamakatadır.

Ihlamur Çiçek Açmıyor

Ağacınız erkek ıhlamur ağacı olabilir, önceki soruda cevapladığımız gibi, erkek ağaçlar çiçek açmamaktadır.

Erkek ve Dişi Ihlamur Ağacı Nasıl ayırt Edilir? Erkek Ihlamur Ağacı Nasıl Anlaşılır?

ıhlamur ağacı erkek-dişi ayırımı yapabilmek için gövdesine bakılması gerekir. Eğer, ağacın gövdesinde kırmızı renkli lekeler varsa dişi, yeşile renkli lekeler var ise erkek ıhlamur ağacıdır.

Ihlamur Ağacı Çiçeği

Sarımsı çiçekleri ile etrafa hoş koku yayan bir ağaçtır. sarkık ve yalancı şemsiye şeklinde izlenir.

Egemen İzmirli
Kendini doğaya adamış maceraperest, doğa adamı, iç mimar ve blog yazarı.