fbpx

Kamp bardakları nasıl yapılır? Hangi işlemlerden geçer? Emaye nedir?

P

Son dönemlerde doğaseverler tarafından oldukça sık kullanılmaya başlayan Emaye bardaklar hakkında bir makale yazmaya karar verdik. Ayrıca Denizli’de ziyaret ettiğimiz Emaye ürünler imal eden Ceylan Çelik Fabrikasında çektiğimiz videoyu da Youtube kanalımızda izleyebilirsiniz.

Emaye Nedir?

İnorganik oksitlerin karışımından meydana gelmiş çözeltinin, metal veya döküm yüzey üzerine tatbik edildikten sonra, bu oksitlerin erime sıcaklığında fırınlanması ile elde edilen, cam görümüne sahip katı bir maddedir. Burada önemli olan malzemenin inorganik oluşudur.

İnorganik, organik olmayan anlamına gelir. Biyolojide su, mineral, asit, baz, tuzlar gibi canlıların yapısında bulunan ancak canlı olmayan veya bir canlı tarafından üretilmemiş bileşiklerdir. Doğadan hazır olarak alınır, inorganik maddelerin üretimi mümkündür.

Anlamı:

Emaye, Emay ile kaplanmış demektir. Emay, silisyum, soda, boraks, kurşun oksit, potasyum hidroksit ve renk verici metal oksitlerin erimesi ile oluşan, bazı maddeleri korumak veya parlaklık kazandırmak için kullanılan saydam ve donuk cam benzeri bir malzemedir.

Uygulanması:

Yukarıda belirttiğimiz maddeler karıştırıldıktan sonra eritilir ve kaplanacak olan metal ya da döküm yüzey emaye banyosuna batırılıp çıkarılır. Banyodan çıkarılan ürün diğer bir havuzda süzülerek fazla malzemeden arındırılır. Ayrıca desen verilecekse farklı yöntemlerle metal yüzey dekoratif hale getirilir. Dekor adı verilen baskı ile logo, yazı, resim gibi görsellerde yüzeye tatbik edilebilir.

Emaye Bardak

Süzülen ürünler dinlendirildikten sonra 900 derece sıcaklık üreten fırınlarda pişirilir. Fırından çıkan ürünler tekrar dinlenmeye alınır. Son işlem olarak çapak kalmış yüzeyler taşlanarak rötuşlar yapılır.

Tarihi:

Çocukluğumuzda büyükannelerimizin evlerinden aşina olduğumuz Emaye tencere ve tavalar aslında daha eski bir tarihe sahiptir.

Emaye ilk olarak M.Ö 5. Yüzyılda Antik Yunan’da kuyumcular tarafından kullanıldığı bilinmektedir. O dönemlerde yapılan takı ve süs eşyalarında renklendirme de ve renk tonu açmakta kullanılmıştır.

GÖZAT  Baltanızın Bakımı

İlk örnek olarak karşımıza, M.Ö. 450 yılında çıkıyor. Yunanistan’da ki Olimpos’ta, Phidias (Fidias) tarafından yapılan Zeus Heykelinde emaye kullanılmıştır. Heykeltraş Phidias, eserinde altın kiton etrafını emaye çiçekler ile süslemiştir.

Zeus heykeli, Atina‘daki Parthenon Tapınağı için Athena heykelini yapan Phidias adlı ünlü heykeltıraş yapmıştır. Tahta iskelet üzerine altın ve fildişi metal parçaların yerleştirilmesiyle yapılmıştır. Olimpos’ta 1829’da Fransızlar tarafından burada bulunan heykele ait bazı parçalar Paris‘te Louvre Müzesi’nde sergilenmektedir.

9. yüzyıla gelindiğinde emaye Bizans’ta kullanıldığı bilinmektedir. 11. Yüzyılda ise Avrupa’da yaygınlaşıp gelişmeye başlamıştır. Almanya’daki Ren ve Mause nehirlerinin havzalarında, özellikle de Köln şehrinde emaye atölyeleri kurulur. 16. Yüzyılda ise emayeden küçük ev eşyaları yapımına başlanmıştır.

Emayenin endüstriye dönüşmesi çok eski tarihlere dayanmıyor. 19. Yüzyılda çeliğin seri olarak üretildiği dönemlerde emaye de gelişerek yaygınlaşmıştır. O dönemlerde özellikle beyaz olarak üretilen tabak, bardak, tencereler emaye sayesinde temiz görünüm kazanıyorlardı.

1950 Fransız (Le Creuset ) firması ve 1960 yıllarında Belçika’nın (Descoware) firması yaptığı ürünleri koleksiyon olarak hazırlamaya başlamıştır. Bu dönemlerde Ülkemiz de yaygınlaşan emaye, teflon gibi malzemelerin çıkmasıyla popülerliğini yitirmiştir.

Ancak günümüze gelindiğinde öncelikli sağlıklı malzeme oluşundan tekrar kullanılmaya başlanmıştır.

Egemen İzmirli
Kendini doğaya adamış maceraperest, doğa adamı, iç mimar ve blog yazarı.