Lavvu Tent

Lavvu Tent

Lavvu Tent
Lavvu Tent
 class=

Bushcraft aktivitelerinde sıkça duyduğumuz bir çadır türüdür. Bu çadır formuna sahip farklı türlerde bulunmaktadır ve bu çadır biçimleri birbirleri ile karıştırılmaktadır. ‘’Tipi Çadır’’ ya da gerçek adıyla ‘’Teepee Çadır’’ aslında Kızılderililerin kullandığı bizon derisinden yapılan, ortasına direk bulunan, gerdirilerek oluşturulan konik formda ki çadırlardır. Tipi Çadır ya da Teepee Çadır yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

Lavvu Tent Nedir?

Norveç ve İsveç’in Kuzey Kutup Dairesi içinde kalan bölgelerinde çok eski tarihlerden bu yana yaşamakta olan bir etnik grup olan Laponlar ya da Sami’lerin kullandığı bir çadır türüdür. Kızılderililerin kullandığı Teepee (Tipi) çadırına benzer bir tasarıma sahiptir. Fakat Teepee’den farklı olarak bu çadırın direk açıları daha yatık bir forma sahiptir. Bu sayede şiddetli rüzgârlara daha fazla dayanmaktadır.

Geçmiş zamanda Kuzey İskandinavya’nın ağaçsız ovaların da ve Avrasya’nın yüksek kutupların da yerli halkın ren geyiği avı süresince kullandıkları bu çadırlar, günümüzde de kamp yapmak için kullanılmaktadır. Bu çadır türü Teepee çadır ve Goahti ile karıştırılmamalıdır.

Kızılderili Çadırı (Teepee)

Tarihçe

Bu çadırın tanımı ve açıklaması 17. yüzyıl da karşımıza çıkmaktadır. Bu yüzyıl öncesinden bu yana Lapon ve Samiler tarafından kullanılan çadırın bu halka ait olduğu ve onlar tarafından özellikle yaptıkları Ren Geyiği avcılığında kullanıldığı bilinmektedir.

Bu çadır hakkında araştırma yaparken karşınıza ilginç bilgilerde çıkabilir. İsveç’in modern tarih biliminin kurucusu olarak da anılan Prof. Sven Lagerbring, yaklaşık 250 yıl önce yazdığı kitaptan ”İsveç İmparatorluğu Tarihi” verilere dayanarak Kuzey Avrupalı halkların esas olarak Türk kökenli olduklarını ya da en azından Laponların Türk olabileceklerini ileri sürdüğünü görebilirsiniz.

Sami Halkı

Ayrıca Avrupa kuzey halkları mitolojisi hakkında araştırma yapan belgesel yönetmeni Tekin Gün İskandinavların Türk Ata’ları adlı araştırma yazı notlarında geçen Şâmânlara, Eskimolar’da Angakok, Sabir Türkleri’nde Soyok, Laponlar’da Noide, Samoyetler’de Tadibca, diğer bazı Türk kâvimleri arasında “Kam” ismi verildiğini söylemiştir.

GÖZAT  Amatör Telsiz – Yeni Başlayanlar İçin Hazırlık Kılavuzu

Laponlar uzun zamanlar Fin kökenli olarak bilinse de yapılan araştırmalarda kullandıkları araç ve gereçlerle ya da Şaman özellikleri ile Türklerle aynı kökene sahip oldukları düşünülmektedir.

Viking kayıtlarında, Samilerin onlardan önce şu an yaşadıkları bölgede olduklarını görüyoruz. Yaklaşık 4.000 Yıl önce Kuzey Avrupa’ya gelerek bu alana yerleşen halk o zamandan yakın tarihe kadar bölgede yaşamış ve avcılıkla uğraşmıştır. Renkli kıyafetler giyen halkın kızdığı bir şey de onlara ‘’Lapp’’ denmesiymiş. Anlamı yama olan kelimenin onları küçük düşürmek için kullanıldığını düşünen Samiler, yıllarca savaştıkları Vikingler tarafından kutup bölgesine doğru sürülmek zorunda kalmışlardır.

Kısaca bahsettiğimiz bu tarihi çizgide asıl konumuz olan Lavvu, onları yaptıkları bu yolculukta dış etkenlerden koruyarak barınakları olmuştur. Göçebe yaşadıkları için kolay kurulabilen ve onları hava şartlarından koruyacak bu çadır modelini tercih etmişlerdir.

Yaşadıkları bölgede bulunan ormanlar soğuğa dayanıklı iğne yapraklı ağaçlardan oluşmaktaydı ve bu ağaçlar çadır oluşturmak için çok elverişliydi. Kuzey tundralarında avladıkları Ren geyiklerinin derilerinden kıyafetler yaptıkları gibi bu derileri çadırlarında da kullandılar.

Ayrıca çadır yapımında geyiklerin boynuz ve kemiklerini de kullanmaktaydılar.

Göçebe yaşayan toplumların ortak konutu çadırların hikâyeleri birbirine çok benzer. Tek fark yaşanılan bölgeye göre çadır yapılarının değişkenlik göstermesidir.

Özellikleri

Sami ya da Laponlar tarafından kullanılan bu çadır şu özelliklere sahiptir.

Geleneksel Lavvu:

  • Lavvu üç veya daha fazla eşit aralıklı çatallı veya çentikli direklerle desteklenir.
  • Tripota yaslanmış ve yapıya şekil veren on veya daha fazla sabitlenmemiş düz direk vardır.
  • Çadıra şekil vermek için herhangi bir kazık, gergi teli veya iplere ihtiyaç duymaz.
  • Lavvunun şekli ve hacmi, yapı için kullanılan direklerin boyutuna ve miktarına göre belirlenir.
  • Bu yapıyı desteklemek için merkez direğe gerek yoktur.
  • Çadırın örtüsü olarak Ren Geyiği derisi kullanılır.
  • Çadırın direklerinin kesiştiği noktada kalan açıklık baca olarak kullanılır.
  • Pencereye gerek duyulmaz.

Modern Lavvu:

1990 yılının başlarında bazı Avrupalı firmalar tarafından bu çadırın formu kullanılarak Lavvu adında satışa sunulmuştur. Fakat Gerçek Lavvu Çadır ile arasında farklar bulunmaktadır. Bu farklar şu şekildedir:

  • 3 direk kullanılarak oluşturulan Tripot sayesinde kurulur.
  • Bazı modeller ortadan dikilen tek taşıyıcı direk ile gerdirilerek kullanılır.
  • Çadırın formunu oluşturmak için ortada dikilen direkten hariç çadır etrafında kazıklardan destek alınarak çadır gerdirilir.
  • Çadır formunu ayakta tutabilmek için bazı modellerde gergi iplerinden destek alınır.
  • Çadır örtüsü olarak 19. Yüzyılda yaygınlaşan Kanvas kumaş kullanılmaktadır.
  • Taşıma kolaylığı için direkler alüminyumdan üretilmektedir.
  • Çadır yan yüzeylerinde soba için baca çıkışları bulunmaktadır. Bazı modellerde baca çıkışı tepe noktasında yer almaktadır.

Sembolizm

Lavvu tarih boyunca Samilerin sembolü olmuştur ve günümüzde de bu halk tarafından kullanılmaktadır. Bu çadırın sembol olarak kullanılması çoğu zaman gücü sembolize etmektedir ve tarihte yaşanan bazı olaylar manevi anlamda da bu çadırı özel kılmaktadır.

GÖZAT  Av Tüfeği Ruhsatı İçin Gereken Belgeler 2020

İlk olay, 1944/45 kışında, Alman birlikleri kuzey Norveç’ten batıya doğru çekilirken, Finnmark ve Troms’ta sivillerin evlerini yakarak onların kış ayında sokakta zor şartlarda kalmalarına sebep olmuşlardır. Barınak olarak kullandıkları Lavvu Çadırlar, onları kışın zor şartlarından korumuştur.

İkinci olay ise, 1979’dan 1981’e kadar Norveç’teki Alta tartışması sırasında kullanıldığı zamandı. Sami çobanlarının bölgedeki ren geyiği otlak alanlarını yok edecek ve Máze’nin Sami köyünü sular altında bırakacak baraj projesini protesto etmek amacıyla Norveç Parlementosu Binası önünde grev yapan çobanlar, Lavvu Çadırlarını kullanarak bina önünde konaklamışlardır. Yaşanan bu olayda çadırları kaldırmaya gelen dozer de izleyenlerin dikkatini çekmişti. İşte o gün Lavvu bir direniş hikâyesinde sembol olarak yerini bir kez daha almıştır.

Arvid Sveen tarafından tasarlanan Kautokeino Arması

Kullanım Alanları ve Kullanımı

Lavvu Çadır soğuk iklimlerde tercih edilen bir çadır türüdür. Özellikle karlı havalarda kullanılan çadır içinde ateş yakmak mümkündür. Sağlam kumaş yapısı ve formu içerde yakılacak ateşe olanak sağlar. Soba ya da şömine kullanılan çadır içersin de baca deliği olduğu için duman kapıdan giren hava sayesinde hava dolaşımı ile dışarı atılmaktadır.

İçerde yakılan ateş kış aylarında ısınmayı sağladığı gibi yaz aylarında sivrisinek ve zararlı canlıların çadır içine girmesini engeller. Zemini olmayan bu çadırın taban kısmına harici bir örtü kullanmak gerekebilir. Farklı ölçülerde kullanılan çadır uzun zamanlı düzenlenen kamp aktivitelerinde gayet kullanışlıdır.

Oy Verebilirsiniz.
[Toplam Oy: Ortalama: ]
Egemen İzmirli
Kendini doğaya adamış maceraperest, doğa adamı, iç mimar ve blog yazarı.