fbpx

Tetanoz Hastalığı

Tetanoz hastalığı, aşı ile önlenebilir bir hastalık olup diğer aşı ile önlenebilen hastalıkların çoğundan farklı olarak insandan insana yayılmaz ve kalıcı bağışıklık bırakmaz (aşılı yetişkin bireylere her 10 yılda bir hatırlatma dozu yapılmalıdır.).

Tetanoz etkeni olan bakteriler genellikle toprakta, tozda, küflü metallerde ve gübrede bulunur ve derinin bütünlüğü bozulmuş bölgelerinden vücuda girmesi sonrası ürettiği tetanospazmin isimli toksin ile sinir sistemini ve dolayısı ile başta çene ve ense kasları olmak üzere vücuttaki tüm kasları etkiler.

Dünya Sağlık Örgütünün 2002 yılında açıkladığı rapora göre tetanoz nedeniyle dünya genelinde her yıl 213.000 ölüm olmaktadır. Ülkemizde artık düzgün aşılama programı ile tetanoz nadir görülmekle birlikte nadir de olsa tetanoz nedeni ile hayatını kaybeden insanlar bulunmaktadır.

Tetanoz nedeni ile hayatını kaybeden bireyler ya hiç tetanoz aşısı yaptırmamış ya da 10 yıllık rapel (hatırlatma) dozunu yaptırmamış olan kişilerdir. Özellikle doğa sporcuları, çiftçiler, metal işçileri risk altındadırlar.

Tetanoz Hastalığı Nedenleri ve İnsana Geçiş

Tetanoz, Clostridium tetani adlı bir bakterinin neden olduğu bir enfeksiyondur.

Tetanoz bakterisinin doğa şartlarında hayatta kalmasından sorumlu olan sporları kir, toz, paslı metaller ve gübre de dahil olmak üzere, ortamda her yerde vardır. Sporlar vücuda girdiklerinde aktif halleri olan bakterilere dönüşürler.

GÖZAT  Güneş İle Su Arıtma

Bakterilerin Vücuda Girişi

Sporlar vücuda yaralanmış cilt yoluyla, genellikle kirli nesnelerden kaynaklanan yaralanmalar yoluyla girer. Tetanoz bakterisinin vücuda girmesinden sonra oluşturdukları toksinler belirtilere neden olur.

Kuluçka süresi genellikle 3-21 gündür (ortalama 10 gün). Yaranın tipine bağlı olarak bu süre 1 günden birkaç aya kadar değişebilir. Genellikle kısa kuluçka süresi ileri derecede kontamine yaralarda görülür ve hastalığın daha ciddi ve kötü prognozla seyredeceğinin işaretidir. 

Tetanoz bakterilerinin ciltte belirli yaralanmaları enfekte etme olasılığı daha yüksektir. Bunlar şunları içerir:

  • Kir, dışkı veya tükürük ile kirlenmiş yaralar,
  • Bir çivi veya iğne gibi cildin bir cisim ile delinmesinin olduğu yaralar,
  • Yanıklar,
  • Ezilme yaralanmaları,
  • Ölü doku ile yaralanmalar

Tetanoz Bakterilerinin Vücuda Girmesine Yol Açabilecek Diğer Yollar;

  • Cerrahi işlemler,
  • Böcek ısırıkları,
  • Hayvan ısırıkları,
  • Diş enfeksiyonları,
  • Kronik yaralar ve enfeksiyonlar
  • İntravenöz (damardan) ilaç kullanımı
  • İntramüsküler enjeksiyonlar (kasta yapılan çekimler)

Tetanoz Hastalığı Belirtiler ve Komplikasyonlar

Tetanoz
Tetanoz Bulguları

Tetanoz enfeksiyonu, hastanın ağzını açamaması, yutma ve nefes almada güçlük çekmesi dahil olmak üzere ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Tetanoz belirtileri şunlardır:

  • İlk belirti genellikle çene kaslarının spazmları veya tıbbi adı ile trismustur,
  • Çene krampları,
  • Ani, istemsiz kas kasılmaları,
  • Vücudun her yerinde ağrılı kas sertliği,
  • Yutma sorunu,
  • Baş ağrısı,
  • Ateş ve terleme,
  • Tansiyon ve kalp atış hızındaki değişiklikler.

Komplikasyonlar

Tetanoz nedeniyle oluşabilecek ciddi sağlık sorunları:

  • Ses tellerinin kontrolsüz / istemsiz sıkılması (laringospazm),
  • Kas kasılmasına bağlı kemik kırıkları,
  • Nefes alma zorluğu, muhtemelen ölüme yol açar (Hastalık 10 vakada 1 ila 2 ölümcüldür).

Tetanoz Hastalığı Teşhis ve Tedavi

Teşhis

Doktorlar hastayı muayene ederek ve belirli belirti ve semptomları arayarak tetanoz teşhisi koyabilirler.

Tetanozu doğrulayabilecek özel hastane laboratuar testleri yoktur.

Tedavi

Tamamen tedavi edici bir ajan olmayan tetanoz bir tıbbi acil durum olup hastanede bakım gerektirir. Bakım sırasında;

  • İnsan tetanoz immün globulin (TIG) adı verilen ilaçla acil tedavi,
  • Özel yara bakımı,
  • Kas spazmlarını kontrol altına alan ilaçlarla hastayı rahatlatma,
  • Antibiyotikler,
  • Tetanoz aşısı,
  • Enfeksiyonun ciddi olduğu olgularda hastanın nefes almasına yardımcı olacak bir makine gerekebilir.
GÖZAT  Coronavirüs Maske Seçimi: Hangi Maskeler Sizi Coronavirüse (2019-nCoV) Karşı Korur?

Tetanozun Önlenmesi

İyi Yara Bakımı

Aşı ve iyi yara bakımı, tetanoz enfeksiyonunun önlenmesine yardımcı olmak için önemlidir. Doktorlar, birinin ciddi şekilde yaralandığı ve tetanoz aşılarından korunmadığı durumlarda tetanozun önlenmesine yardımcı olmak için bir ilaç da kullanabilir.

Aşılama

DTaP, Tdap ve Td için Tetanoz aşıları gibi bazı aşılar tetanuza karşı koruma sağlar, bunların tümü diğer hastalıklara karşı da korunur:

  • DTaP difteri, tetanoz ve boğmacaya karşı korur (boğmaca),
  • DT, difteri ve tetanoza karşı korur,
  • Tdap tetanoz, difteri ve boğmacaya karşı korur,
  • Td tetanoz ve difteri karşı korur.
Tetanoz
CDC’nin küçük çocuklar, yaşlılar ve yetişkinler için tetanoz aşılama önerilerinde yetişkin bireylerde her 10 yılda bir hatırlatıcı doz uygulaması öneriliyor.

Tetanoz aşılarını düzenli olarak yaptırmak, tetanozu önlemede en iyi araçtır.

Aşılar ile korunma, önceki enfeksiyonun yanı sıra, bir ömür boyu sürmez. Bu, eğer tetanozunuz varsa veya daha önce aşı yaptırdıysanız, bu ciddi hastalığa karşı yüksek düzeyde koruma sağlamak için hala düzenli olarak aşı yaptırmanız gerektiği anlamına gelir.

Yara Bakımı

Acil ve iyi bir yara bakımı da enfeksiyonun önlenmesine yardımcı olabilir.

Kabarcıklar, sıyrıklar veya ciltteki herhangi bir kırılma gibi küçük, enfekte olmayan yaraların bile ilk yardımını geciktirmeyin.

Ellerinizi sık sık sabun ve suyla yıkayın veya yıkamak mümkün değilse alkol bazlı bir el dezenfektanı kullanın.

Endişeniz varsa ve daha fazla tavsiyeye ihtiyacınız varsa doktorunuza danışın.

Özet

Tetanoz Nedir?

Clastrodium tetani (C. tetani) isimli bir bakterinin neden olduğu enfeksiyon hastalığıdır.

Tetanoz Nasıl Bulaşır?

C. tetani ile kontamine olmuş materyalin cildi delmesi veya açık yaraların c. tetani ile kontamine olması sonrasında gelişir.

Tetanoz Belirtileri

İlk belirti genellikle çene kaslarının spazmları veya tıbbi adı ile trismustur,
Çene krampları,
Ani, istemsiz kas kasılmaları,
Vücudun her yerinde ağrılı kas sertliği,
Yutma sorunu,
Baş ağrısı,
Ateş ve terleme,
Tansiyon ve kalp atış hızındaki değişiklikler.

GÖZAT  Millbank Torbası İle Su Arıtma

Tetanoz Aşısı

İnsanları tetanoz hastalığından korumak amacı ile uygulanır. Kalıcı bağışıklık bırakmaz, her 10 yılda bir defa hatırlatma dozu uygulanmalıdır.

Hamilelikte Tetanoz Aşısı Yapılabilir Mi?

Gebeliğin ilk üç ayının tamamlanması sonrasında sonra tetanoz aşısı yaptırılması önerilmektedir. takip eden doktor tarafından gerekli görüldüğü durumlarda 1 ay sonra ikinci doz, 6 ay sonra ise üçüncü doz uygulanabilir.

Çizikten Tetanoz Olur Mu?

Eğer çizikler toprak gibi materyaller ile kirlenir ise tetanoz hastalığı gelişebilir.

Sağlık Ocağı Tetanoz Yapabilir Mi?

Sağlık ocakları ve hastanelerde enfeksiyon hastalıkları uzmanları tetanoz aşısı uygulayabilir.

Serkan Sezer
Doğaya meydan okumaması gerektiğini bilen, ona adapte olmak isteyen, bushcraft felsefesini hayatının merkezine oturtmuş bilinmeyen bir denklemin parçası. Şehir hayatında tıp doktoru, video içeriği üreticisi ve internet sitesi geliştiricisi olarak hayatına devam etmekte.