Ana içeriğe atla

Öne Çıkan Konular

Kentsel Hayatta Kalma Rehberi - Toplumsal Olaylarla Nasıl Başa Çıkılır?

Malesef ki, toplumsal olaylar ve sivil ayaklanmalar artık sadece filmlerde gördüğümüz şeyler değil. Pandemi sonrası hemen her ülkede büyük toplumsal olaylar gerçekleştiğini ana haber bültenlerinde izliyorsunuzdur. Yakınınızda bir toplumsal olay yaşanmaya başlarsa, hayatta kalmak en büyük önceliğiniz olmalıdır. Beklenmedik olaylara çok hazırlıklı olamasanız da, biriyle karşı karşıya kaldığınızda sağduyunuzu koruyabilmeniz çok önemlidir. Binlerce kişinin işini kaybettiği ve finansal stresle mücadele ettiği salgın zamanlarında işler daha da riskli hale gelmiş gibi görünüyor. İşte, yaşadığınız bölgeyi şiddet olayları tehdit ettiğinde size yardımcı olabilecek bazı değerli tavsiyeler. Mümkün olduğunca evde kalın! Bir şeyler ters gittiğinde ilk içgüdünüz ailenizle birlikte olmak ve onların güvenliğini sağlamaktır. İşte veya markette iseniz, evinize mümkün olduğunca çabuk ulaşmaya çalışın. En güvenli rotayı seçin ve mümkünse size eşlik edebilecek birini bulmaya çalışın. Eviniz, dışarıda ortam

Kav Çakmağı Seti (Flint and Steel)


Geleneksel ateş yakma yöntemlerinden olan Kav Çakmağı ile ateş başlatmak eski çağlara kadar dayanmaktadır. Ülkemizde özellikle Osmanlı dönemine ait birçok kav çakmağı örneği görmek mümkündür. Dervişlerin kullandığı modellerden tutun da saraylarda soyluların kullandığı modellere kadar farklı şekillerde ve desenlerde karşımıza bolca çeşit çıkmaktadır.

Günümüzde yaygınlaşan Bushcraft Tekniklerinde adından sıkça bahsedilen Çakmak Taşı ve Çelik ile Ateş Yakma Yöntemi (Flint and Steel) konusunu araştıranlar bilir. Bizde bu konu hakkında kütüphanemizde bulunması için bir makale hazırlamaya karar verdik.


Kav Çakmağı

Tarihçesi

Ateş yakma mantığının temeli kesinlikle çakmak taşıdır diyebiliriz. İnsanoğlunun tarih öncesi zamanlarda ihtiyaçları ateşi gerekli kılmıştır. Aslında tesadüfen bulunduğu düşünülen ilk kıvılcım, hem insan ihtiyaçlarının yeni yöntemler ile karşılanmasının yolunu açmıştır hem de medeniyetin gelişme sürecine girmesinde ön ayak olmuştur.

Ateş yakma fikrinin, çakmak taşını piritlere sürterken mi, yoksa ağaç içinde delik açmaya çalışırken mi ortaya çıktığı tam olarak bilinmemektedir. Avrupa'daki Neolitik yerleşim bölgelerinde çakmak taşı ve piritlerin yanı sıra alev delgileri de bulunmuştur. İlkel toplumlarda en yaygın ateş yakma yöntemi sürtme olduğu bilinmektedir.

Güneydoğu Asya, Endonezya ve Filipinler’de Bambudan yapılmış küçük bir tüp içindeki havanın sıkıştırılmasıyla ısı ve alev üreten ateş pistonu kullanılmış ve bu sisteminde karmaşık oluşu dikkat çekmiştir.

Son maden çağı olan demir çağı, M.Ö 1800 - 1200 yılları arasında farklı yerlerde farklı zamanlarda başlamış ve yazının keşfi sonucu tarihi çağlara geçilmesiyle son bulmuştur. 


Eski Çağlarda Demir Üretimi

Almanya’da ise demir üretiminin başlangıcı efsanelerin doğduğu çağlara uzanmaktadır; Edda, Wielandsage ve Nibelungen destanı gibi efsaneler de ve Saga kültüründe de bundan bahsedilmektedir. Bulunan mızrak ve balta parçalarından anlaşıldığına göre, demirin Alman topraklarında bulunması milattan önceki ilk bin yılın başlarına kadar gitmektedir.

Demirin işlenmesi ile artık kıvılcım çıkartmak için kullanılan birçok alet üretilmiş ve ateş başlatmak için kullanılan ilk çakmak setleri de görülmeye başlanmıştır. Osmanlılarda da yaygın olarak kullanılan bir yöntem olan Kav Çakmağına sanatsal olarak da önem verilmiştir.


Osmanlı Dönemi Kav Çakmağı

Çakmak taşı ve çeliğin sürtülmesi sonucu çıkan kıvılcımın tutuşması içinde farklı malzemeler kullanılmıştır. Kav mantarı, yünlü kumaş, yün, iplik türleri, fitil, saman, reçine gibi farklı türde malzemeler sürtünme yöntemi ile ateş başlatmada kullanılan en bilindik malzemeler olmuştur.

Bunlardan tamamen bağımsız olarak ilk modern çakmağın icadı 16. Yüzyılda barutu tutuşturmak için tüfeklerde kullanıldığı bilinmektedir.


Döbereiner'in lambası



O dönem bilinen ilk çakmakta Döbereiner'in lambası olarak adlandırılmıştır. Alman kimyacı Johann Wolfgang Döbereiner tarafından 1823 yılında icat edilmiştir.


Johann Wolfgang Döbereiner (1780 - 1849)

Döbereiner’in lambası diye de anılan bu çakmak; o dönemler ateşli silahların kullanımıyla ortaya çıkan ilk örneklerinin aksine, bir avuca sığabilecek kadar ufak tasarlanmıştır.


Döbereiner’in Lambası

Mekaniğin çalışma prensibi ise; kavanoz şeklindeki bu çakmağın içindeki çinko, sülfürik asitle tepkimeye girdiğinde hidrojen ortaya çıkıyor ve çakmağın tepesindeki platinum süngerin bu hidrojen ile tepkimesi ısınmaya yol açarak ateşlenme oluşuyor. Bu yöntem son derece karmaşık bir mekaniğe sahip olduğundan çoğu zaman çakmak bir el bombası gibi patlayabiliyormuş. İlerleyen zaman da demir ve seryum karışımı ferroseryum fitilin icadıyla bu çakmağın kullanımı sonlandırılmıştır.

1903 yılında bu fitili kullanarak ürettiği çakmağın patentini alan  Avusturyalı kimyacı Carl Auer von Welsbach çakmağınikinci mucidi olarak tarihe geçmiştir.


Carl Auer von Welsbach (1858 - 1929)

Son olarak tarihi kayıt ya da araştırmalara baktığımızda Çakmak, kibritin icadından önce kullanılan bir araçtır diyebiliriz.

Kav Çakmağı Seti

Geleneksel olarak kullanılan bu setin içeriğinde bulunan malzemeler şu şekildedir.

  • Kav Çakmağı (Çelik Aparat)
  • Çakmak Taşı
  • Yanıcı Malzeme (Kav Mantarı, Kumaş Kömürü vs…)
  • Taşıma kabı (Metal Kutu, Deri Kese)

Yukarıda içerik olarak sunulan set kullanıma göre değişkenlik gösterebilir.

Kav Çakmağı:

Çeliğin dövülerek işlenmesinden oluşan bir metal parçadır. Çelik aparat genellikle 5mm ile 7mm arasında dövme ve bükme işlemi ile şekillendirildikten sonra doğru sulama işlemi ile sertleştirilir. Sertleştirilmiş çeliğin sertlik derecesi önemlidir. Ne çok sert ne de çok yumuşak olmalıdır.

Farklı desen ve tutma şekillerine uygun imal edilirler. Günümüzde genellikle eğe çeliğinden imal edildiği gibi makas çeliği gibi güçlü çeliklerde tercih edilmektedir. Elde tutulabilecek bir formu vardır ve taşa sürten yüzeyi düz olarak işlenir. Sertleştirme işleminin en dikkat edileceği yüzeyde bu düz kısımdır.

Çakmak Taşı

 Çakmak taşı, mineral kuvarsın sert, tortul Kriptokristal formudur. Doğada çoğunlukla tebeşirler ve kireç taşları gibi tortul kayaçlardaki nodüller ve kütleler olarak görülür. Çakmak taşı genellikle koyu gri, siyah, yeşil, beyaz veya kahverengi renktedir ve genellikle camsı veya mumlu görünümdedir.

Yanıcı Malzeme

Bu setin içinde genellikle kumaş kömürü ve kav mantarı kullanılmaktadır. Kumaş kömürünün nasıl yapıldığını öğrenmek için burada ki makalemizi okuyabilirsiniz. Ayrıca Kav mantarının işlenmesinin nasıl olduğunu öğrenmek için buradan makalemize ulaşabilirsiniz.

Taşıma Kabı

Bu seti taşımak için genellikle metal bir kutuya ihtiyaç duyulur. Bunun sebebi malzemelerin bir arada durmasını sağlamak gibi gözükse de metal kutunun başka bir amacı daha vardır. Oda kumaş kömürü yapımında ısıtma işleminde ateşin içine konulmasıdır. Ateşe dayanıklı ve hava almayan bir metal kutu bu setin olmazsa olmazlarındandır.

Ayrıca bu seti taşımak için deri kesede işimizi görecektir. Deri malzeme geleneksel olduğu gibi açıldığında temiz bir çalışma yüzeyine de olanak sunar.

Böyle bir sete sahip olmak için sosyal medya üzerinden araştırma yaparak ilgili kişilere ulaşabilirsiniz. Günümüz koşullarında böyle bir setin fiyatı 150 TL ile 250 TL arası değişmektedir. 

Flint and Steel

Bushcraft Teknikleri içinde adını sıklıkla duyduğumuz bu tabir yukarıda bahsettiğimiz Kav Çakmağı seti gibi malzemeler kullanılarak ateş başlatma yöntemine verilen isimdir. Aslında tam olarak Çakmak taşı ile çelik yardımıyla ateş başlatma işlemi diyebiliriz.


Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Amatör Telsiz – Yeni Başlayanlar İçin Hazırlık Kılavuzu

Cep telefonunun çekmediği bir yerde kaza yaptın ya da büyük bir depremden kurtulanlar arasındasın ve yardım çağrısı yapamıyorsun. Korkunç ama yaşanması muhtemel bir senaryo değil mi? Böyle bir durum içindeyken bile iletişim kurabilmek için birkaç seçenek var. Konumuz olan amatör telsizler her türlü acil durumda kullanabileceğiniz alternatif iletişim araçlarıdır. Amatör telsizler birçok kişi için eğlenceli bir hobi olsa da, sağladıkları anlık iletişim avantajı hayat kurtarabilir. Ülkemiz gibi nüfusun büyük çoğunluğunun deprem kuşağında yaşadığı ve afete açık bölgelerde, beklenmedik durumlarda bile iletişim kurabilmenin ne kadar önemli olduğunu tahmin edebiliyor olmalısın. Unutma ki acil durumlarda iletişim için telefonlarımıza ve internete güvenemeyiz. Peki, eğitici ve eğlenceli bu iletişim aracı, zorlu durumlarda nasıl bu kadar kullanışlı olabiliyor? Haydi amatör telsizlerin heyecan verici dünyasına göz atalım. Amatör Telsiz Nedir? Amatör telsiz , insanların ticari olmayan amaçlarla b

Orman Sessizliği Sevenlere Longoz Ormanlarıyla Meşhur İğneada

Türkiye’nin ve Avrupa’nın en büyük longoz ormanlarına ev sahipliği yapan İğneada’da güzel bir gezi sizleri bekliyor. Longoz orman tabiri olarak bilinen ve subasar olarak da söylenen orman türlerinin en güzel örneklerinden bir tanesi Kırklareli ilinin Demirköy ilçesine bağlı İğneada Beldesinde bulunmaktadır . Longoz Ormanları Milli Parkı içerisinde Türkiye ve Avrupa’nın en büyük longoz ormanları bulunmaktadır. İğneada Longoz Ormanları Bulgaristan sınırına yakın Karadeniz sahil şeridinden bulunan bu büyüleyici ormanların yer aldığı milli park yaklaşık 3150 hektar alana sahiptir. Milli parkın içinde bulunduğu İğneada beldesi ise Demirköy ilçesine 27 km İstanbul’a ise 237 km uzaklıkta bir mesafededir. Göllerin Arasında Güzellik Longoz Ormanları Milli Parkı çevresi göller ile döşeli bir güzellik olarak karşımıza çıkmaktadır. Parkın güney tarafında Saka Gölü, Deniz Gölü, Pedina Gölü, Hamam Gölü ve Mert Gölü ile çevrilidir. Parkın kuzey bölümünde ise Erikli Gölü ve eşsiz güzelliği ile long

Kampçılık Nedir? Nereden Başlamalı?

Doğa ile iç içe eşsiz manzaralar karşısında yapılan kampçılığın günümüzde oldukça popüler doğa sporları arasında yer aldığını söyleyebiliriz. Pek çok kişi sıkıntı ve stresinden uzaklaşmak adına kampçılığı tercih etmektedir. Kampçılık sporu yapılabilecek en güzel doğa aktiviteleri içerisinde yer almaktadır. Sizlerde kampçılık hakkında araştırmalarda bulunuyorsanız, yazımızdan detaylara ulaşabilirsiniz. Sizlere bu yazımızda Kampçılık Nedir? Nasıl Yapılır? sorularını cevaplandırarak detayları hakkında bilgi vermeye çalışacağız. Kampçılık Nedir? Nasıl Yapılır? Kampçılık Nedir? Nasıl Yapılır? sorularının aynı zamanda kampçılık sporunu profesyonel anlamda yapmak isteyen kişiler tarafından da araştırıldığını söyleyebiliriz. Pek çok kişi kampçılık faaliyeti ile birlikte psikolojik olarak rahatlamaktadır. Peki, kampçılık nedir? kampçılık hakkında bilinmesi gerekenler nelerdir? Gelin, hep birlikte bakalım. Kampçılık Nedir? Kampçılık, doğa ile iç içe yapılan ve kişilerin sinir ve stres atmak ama